Ik hou wel van gemene spellen. Elkaar in de weg lopen en punten ontnemen op slimme manieren is een groot deel van wat ze leuk maakt voor mij. Maar in de afgelopen tien jaar worden er steeds minder nieuwe spellen gemaakt die dit toestaan. Waarom is dit, en moeten we teruggaan naar hoe het was?
Gemene spellen: waarom het leuk is
Zijn het alleen gemene mensen die gemene spellen leuk vinden? Ben ik een gemenerik. Nou, misschien, maar dat is niet waarom ik zo van deze stijl aan spellen houd. Je kan ‘gemeen’ in bordspellen namelijk ook beschrijven als ‘interactie’. Dan voelt het ineens heel anders aan.
Een machine bouwen en zien hoe jouw creatie steeds beter werkt is belangrijk, maar net zo belangrijk is de optie om een stokje in de spaken van je tegenstander te steken voor die goed op gang komt. Mensen klagen over counterspells in Magic, maar niets kunnen doen aan oneindige combo die uit het niets komt is ook niet leuk. Spelers de optie geven een antwoord te hebben op wat hun tegenstanders doen, dat ligt aan het hart van gemene spellen. Anders wordt het gewoon een race naar wie het eerste die oneindige combo heeft, of welke engine uiteindelijk het beste werkt.
Zeker in spellen voor twee spelers is deze interactie belangrijk. Iemand een punt ontnemen is hetzelfde als zelf een punt scoren als je met zijn tweeën bent, dus spelers de optie geven dat te doen verbreedt hun keuzes aanzienlijk. Patchwork is een sterk voorbeeld van een spel waar je het meeste uit haalt als je de opties van je tegenstanders meeberekent.
Worker-placement-spellen zijn ook goede voorbeelden. Acties zijn gelimiteerd, want er kan maar één werker op een vakje staan. Daardoor loop je elkaar in de weg, of dat nou intentioneel is of niet. Daardoor is het belangrijk dat je uitvogelt wat je tegenstanders nodig hebben. Zowel om daaromheen te spelen als juist om ze goede opties te ontnemen.
Waarom nemen gemene spellen af?
Gemeen zijn in spellen kan dus erg belangrijk zijn. Maar waarom is dit dan steeds minder aanwezig in nieuwe spellen? Wat voor veranderingen hebben dit veroorzaakt? Is het allemaal slecht?
Gek genoeg is het verre van. De voornaamste reden dat er minder gemene spellen zijn, is namelijk dat er veel meer mensen zijn die bordspellen spelen. De bordspellengemeenschap was al aan het groeien toen het tijdens covid helemaal ontplofte. Meer spelers betekent ook meer mensen die spellen maken.
Maar het betekent ook dat het soort spelers verandert. Voorheen waren het voornamelijk ervaren spelers waarvoor ontwerpers spellen maakten. Dus maakten ze complexere spellen waarin de spelers elkaar lekker uit konden dagen. Hoe daag je elkaar uit? Juist, met gemene spellen.
Nu zijn er niet alleen veel meer nieuwe spelers, het is ook normaler om te spelen met familieleden die minder hebben met de hobby. Als je speelt met een partner of kind die het weinig doet, dan kan het behoorlijk confronterend zijn als je die actief blokkeert. Daardoor is het gemakkelijker om iets te spelen waarin je niet de kans krijgt gemeen te zijn, of zelfs iets waarin je samenwerkt.
Parallel solitair
Het raarste zijn eigenlijk de spellen waar je volledig langs elkaar speelt. Denk bijvoorbeeld aan Railroad Ink, waar iedereen hun eigen ding doet op hun eigen bord en geen idee heeft wat de rest aan het doen is tot het spel voorbij is. Achteraf vergelijk je dan met elkaar wie het beste netwerk heeft gemaakt. Hoeveel voegt het eigenlijk toe dat er andere spelers zijn?
Ik snap het, het is leuk om te kijken wie de willekeurige puzzel het beste heeft opgelost. Tegelijkertijd is het ook gewoon een excuus om bij elkaar in de ruimte te zijn en een beetje te babbelen. Dan heb je niet altijd een hersenkraker nodig. Vijandig zijn schrikt dan misschien een beetje af.
Maar gemene spellen hoeven helemaal niet moeilijk te zijn. Denk bijvoorbeeld aan Azul. Dat spel heb je waarschijnlijk sneller door dan Railroad Ink. De eerste ronde doe je ook gewoon lekker je eigen ding. Misschien zelfs de eerste paar potjes. Maar op een gegeven moment ontdek je hoe je iemand hard punten door de neus kan boren. Dan wordt het ineens een heel ander spelletje.
Harmonies zit hier een beetje tussenin. Iedereen bouwt aan een eigen tableau, maar door een beetje bij de buren te spieken, weet je wel wat die nodig hebben. Soms loont het om ze dat te ontnemen. Dat zal zelden zo heftig zijn als in Azul, maar het zijn wel leuke momenten. Zeker als iemand het niet aan ziet komen.
Uit je comfortzone
Toch is het ook voor nieuwe spelers goed om op een gegeven moment meer richting gemene spellen te gaan. Op zijn minst om het een paar keer te proberen. Anders blijf je namelijk denken dat het niet bestaat, of blijft het je afschrikken.
Kieskeurige eters zijn dat vaak, omdat ze nooit eten probeerden toen ze jong waren. Smaak moet je ontwikkelen en dat kan alleen door dingen te proberen. Zo is het met alles, dus ook met bordspellen. Als je alleen simpele, veilige spellen blijft spelen, dan zul je dus nooit anderen leren waarderen.
Geblokkeerd worden is niet leuk. Maar iemand anders blokkeren wel. Met wat ervaring ga je nadenken over hoe je tegenspel vermijdt of uitlokt, zodat je op het juiste moment vrij bent om te doen wat jij wil. Als je hier eenmaal mee begint te puzzelen, dan gaat er een hele wereld voor je open. Maar dat ontdek je nooit als je deze bordspellen blijft vermijden.
Misschien leer je na wat potjes dat gemene spellen niet voor jou zijn. Dat is ook niet erg. Wat belangrijk is, is dat je dat nu weet. Als je in ieder geval jezelf de kans geeft andere dingen te leren, dan ontdek je vanzelf wat wel en niet bij je past. Maar probeer het in ieder geval uit.
Balans is belangrijk
Het is echt niet zo dat we alleen maar gemene spellen nodig hebben. Sterker nog, de toename in bordspellen die dat niet zijn is goed. Zo werven we meer mensen voor deze hobby. Bovendien zijn er ook ervaren spelers die liever iets vriendelijkers spelen. Die mogen toch zeker ook wat!
Maar er moet wel een balans zijn. Op het moment wordt die een beetje overschreden. Op het moment komt er af en toe iets uit waarin je elkaar tegen kan werken. Dat mag echt wel meer richting 50/50. Oké, 35/65 dan. Zo is er ook ruimte voor coöperatieve spellen.
Er worden meer spellen gemaakt dan voorheen. Daarom zou het prima geweest zijn als de hoeveelheid gemene spellen hetzelfde bleef. Er zijn dan alleen ook meer andere spellen. Zo wint iedereen! Dat is niet goed in een bordspel, maar wel in de bordspelindustrie.
Een lekker zuur leven
Ik maak het leven van andere spelers graag zuur en vind het ook leuk om uit te vogelen hoe ik dat zelf vermijd. Daarom wil ik graag meer gemene spellen. Denk jij hier anders over? Laat dat dan lekker weten in de comments!
Geef een reactie