Een poosje geleden vroeg een vriend aan mij of Celeste wat voor haar is. Het verhaal en de filosofische afwegingen spraken haar aan, maar ze is niet echt een gamer. Celeste is best moeilijk, dus ze haakte toch af. Gelukkig zijn er spellen die iedereen kan spelen. Deze games zonder gameplay vragen alleen van de spelers om te lopen en te luisteren. Hierdoor kan eigenlijk iedereen ze waarderen, als je ze even een kans geeft.
Before Your Eyes
Before Your Eyes is één van mijn favoriete games aller tijden, dus het is geen grote verrassing dat het op deze lijst staat. Het is een uniek concept dat goed is uitgewerkt. Samen met het emotionele verhaal is Before Your Eyes een masterclass in tonen dat videogames verhalen kunnen vertellen op hun eigen manier. Dit alles doet het zonder de gamer op de proef te stellen.
In Before Your Eyes ben jij dood. ‘De Verteller’ vist jouw ziel op uit de rivier en laat je weten dat hij jouw verhaal wil vertellen aan ‘De Rechter’. Als die jouw verhaal waardig vindt, dan ga je naar boven. Zo niet, dan gebeurt er iets anders. Maar eerst moet De Verteller de gebeurtenissen van jouw leven weten. Het probleem? Jij kan niet praten. Dus herleef jij je leven nog één keer, terwijl De Verteller met je meekijkt.
In de game zie je scènes uit het leven van het hoofdpersonage, terwijl je webcam jou in de gaten houdt. Het leven flitst namelijk aan je voorbij. Elke keer dat je knippert, ga je naar de volgende scène. Als je in een moment wil blijven, dan zul jij je ogen dus open moeten houden. Hierdoor wordt de wanhoop om te ‘leven in het moment’, nadat het al te laat is, echt naar voren gebracht.
Dat is de enige gameplay in Before Your Eyes. Je maakt verder geen keuzes. Het verhaal is lineair, dus het is bijna gewoon een film waarin een scène soms plotseling wordt afgekapt. Toch is het juist die minimale gameplay die het relatief simpele verhaal verheft naar een emotioneel meesterwerk.
Dear Esther
Voor veel walking sim-fans begon het bij Dear Esther. Het genre bestond al wel, maar dit is de eerste game die wereldwijd succes had en een diep, emotioneel verhaal weet te vertellen zonder lineair te zijn. Moderne games van het genre, zoals de twee op deze lijst, hebben een hoop geleerd van Dear Esther.
Jij speelt als een man op een verlaten eiland ergens in Schotland. De game zit vol weemoed, verdriet en spijt, want het hoofdpersonage heeft zijn vrouw verloren. Esther is overleden en het hoofdpersonage, waarvan we niet eens een naam krijgen, is de laatste brieven die hij aan haar geschreven is voor aan het lezen.
Deze brieven worden voorgelezen op basis van de locaties waar jij heenloopt, en zijn zelfs dan nog deels willekeurig. Hierdoor heb jij als speler meer te zeggen over het verhaal dan in Before Your Eyes. Aan de andere kant doe je niet veel meer qua gameplay. Er zijn geen objecten die je op kan pakken om te inspecteren. Je loopt enkel rond op een verlaten eiland.
Dear Esther gaat om leven na verlies, het verwerken van verdriet en over het waarderen van de momenten die je hebt. Dit thema zul je meer zien in het walking sim-genre, want tijdens een wandeling kan je lekker met jezelf filosoferen. En wat is een walking-sim, als het geen virtuele wandeling is?
Gone Home
Een familie onderhouden is moeilijk. Het is een uitdaging waar veel mensen mee worstelen. Zo is het ook voor het gezin van hoofdpersonage Katie in Gone Home. Als zij haar ouderlijk huis, waar haar familie naartoe is verhuisd nadat zij zelf de deur uitgaat, is het niet alleen het huis dat voor haar vreemd en onbekend aanvoelt. Gelukkig heeft ze alle tijd om dit voor zichzelf uit te zoeken.
In Gone Home verken je het ouderlijk huis van Katie, maar haar gezin is niet thuis. Wel vind je een brief van je zusje Sam, die jou vraagt om alsjeblieft niet naar ze te gaan zoeken. Dus wat doe jij? Je gaat ze zoeken, natuurlijk! In jouw zoektocht leer je meer over je familie en de problemen waar ze mee worstelden, terwijl je ook ontdekt waarom Katie zelf is vertrokken.
Gone Home heeft iets meer gameplay dan de andere spelen op deze lijst. Er is namelijk wel een einde dat jij kan vinden door puzzels op te lossen. Maar ondanks de wat griezelige ondertoon die de game soms heeft, heeft dit absoluut geen haast. Je kan dus gewoon rustig op onderzoek toetsen totdat je zelf het gevoel hebt dat je progressie wil maken.
De meesten van ons, of misschien zelfs wel iedereen, hebben wel een vorm van familieproblemen gehad. Daardoor kan Gone Home eigenlijk iedereen wel raken. Zelfs als jouw relatie met je ouders nu goed is en zij nog lang en gelukkig leven. Zeker als je zit te denken aan familietherapie is deze game het ontdekken waard.
The Stanley Parable
The Stanley Parable is een bijzondere game. Het enige wat jij namelijk doet, is keuzes maken. Ik hoor al wat je denkt: “Is dat niet zo voor alle videogames?” Dat is wel zo, maar in Stanley is het maken van die keuzes de game. Het is een spel waarin het enige dat jij op gameplay-gebied kan doen lopen is, en af en toe een knop indrukken. Toch heeft de game maar liefst 45 eindes die jij kan ontdekken!
Jij speelt als Stanley en je werkt op een kantoor. Het is een simpele baan, je moet af en toe op een knop drukken. Maar als je de verteller mag geloven, dan is Stanley gelukkig. Tenminste, totdat hij op een dag ineens ontdekt dat al zijn medewerkers weg zijn. De hoge piefen, middel management, de schoonmakers. Ze zijn allemaal zoek. Dus gaat Stanley op onderzoek uit. Of niet, als je het snelste einde wil vinden.
Ik hintte er net al even naar dat je de woorden van de verteller met een korreltje zout mag nemen. Hij vertelt wat Stanley doet, maar doet dit voordat de handeling is uitgevoerd. Het is aan jou of jij je aan de narratie van de verteller houdt of niet. Al gauw ontdek je dat hij meer is dan een verteller, hij is het andere personage in de game. Of hij een vriend of vijand is, dat is onduidelijk.
The Stanley Parable is een bijzonder komische game die filosofeert over wat het betekent om een vrije wil te hebben. Hebben we die wel, en is het wel wat wij denken? Als we afwijken van ons ‘lot’, is dat dan wel een keuze? Of is dat eigenlijk gewoon ons lot? Ergens tussen deze afwegingen is het aan ons om het geluk te vinden. Of, in het geval van de game, aan Stanley. Tenzij jij voor hem kiest?
What Remains of Edith Finch
What Remains of Edith Finch is een prachtige combinatie van mooi en morbide. Net als Before Your Eyes gaat deze game over de dood en de waarde die het geeft aan het leven. Maar de manier waarop deze thema’s verkend worden, dat wordt gedaan door een magische en mysterieuze lens.
Er rust een vreemde vloek op de Finch-familie. Iedereen in de familie op jonge leeftijd overlijdt op vreemde manieren. Of deze vloek echt is of niet, dat is onduidelijk. Maar dat overlijden op mysterieuze wijze, dat kun je niet ontkennen. Zeker als de speler de laatste momenten van meerdere leden van de Finch-familie met eigen ogen mag meemaken.
Net als in Before Your Eyes maak jij het leven nog één keer mee. Maar in What Remains of Edith Finch doe je dit wel voor meerdere leden van de Finch-familie. Zij hebben allemaal een eigen uitkijk op het leven, wat wordt verduidelijkt door de manier waarop de gameplay elke keer weer anders is. Hierdoor is de game een prachtig voorbeeld van hoe ieders perspectief anders is en iedereen een unieke belevenis heeft.
Zijn de magische gebeurtenissen in de game echt, of is het simpelweg hoe dat specifieke personage de wereld ziet? Hier geeft de game nooit direct antwoord op. Je mag dus lekker zelf bepalen hoe je What Remains of Edith Finch interpreteert. De game staat dus volledig open voor jouw eigen interpretatie. Wat perfect past bij de boodschap van ieders persoonlijke belevenis.
Geen gameplay nodig
Ik houd wel van een goede uitdaging op zijn tijd. Maar als deze vijf games iets bewijzen, dan is het wel dat een goede game niet altijd uitgebreide gameplay nodig heeft. Hopelijk vind jij wat leuks tussen deze voorbeelden om uit te proberen. Of misschien heb jij zelf wel wat spellen die op dit lijstje horen? Deel het lekker in de comments!




Geef een reactie