Finspan review – maak er sushi van

Ondertussen ben ik een paar keer DM geweest in het Spellenhuis en heb ik mijn shoptegoed (deels) ingewisseld voor Finspan. Fans van Wingspan vroegen zich toen het spel werd aangekondigd af of het misschien een grap was. Maar nee, dit is echt. Vind ik de versie met vissen na een paar potjes leuker dan die met vogels?

Wat is Finspan?

In Finspan zijn de spelers duikers die een hoekje van de oceaan aan het bestuderen zijn. Ze observeren vissen en doen er eigenlijk verder niets mee. Dat is het verhaal, maar wat we eigenlijk doen in het spel is vissen plaatsen en de eitjes daarvan uit laten komen, zodat ons stukje oceaan helemaal opleeft met gevinde vrienden.

Dat doe je door kaarten op hand te nemen, eieren te plaatsen, die eieren uit te laten komen en vervolgens deze grondstoffen te gebruiken om viskaarten in jouw tableau te plaatsen. Kaarten in jouw tableau maken je acties krachtiger, terwijl sommigen ook nog eens extra effecten hebben voor leuke bonussen. Zo bouw je een strategie op waarin je steeds meer kan doen.

Je tegenstanders doen hetzelfde, dus jij zal het beter moeten doen dan zij. Hoe doe je dat? Door efficiënt te spelen. Plan vooruit, zodat je elke beurt het meeste uit je acties haalt en ondertussen ook let op de bonusdoelen van de ronde. Daarbij moet je ook flexibel denken, want de kaarten die je op hand hebt zijn willekeurig. Je zal moeten roeien met de riemen die je hebt. En hard ook, want je bent in de oceaan!

Dus, hou jij van vissen? Ben je een fan van Wingspan en wil je weten hoe deze versie het doet? Speel je graag tableau-builders en engine-builders? Plan jij graag je beurten vooruit? Vind je het leuk als je acties merkbaar krachtiger worden? Heb jij nog een plekje in je spellenkast dat je graag wil vullen? Dan is deze review voor jou!

Wingspan, maar gestroomlijnd

Als je Wingspan hebt gespeeld, dan weet je in grote lijnen hoe Finspan werkt. Het spel wordt gespeeld in rondes en in elke ronde heb je acht acties, gerepresenteerd door acht duikermeeples. Om een actie uit te voeren, plaats je één van die meeples op het bijbehorende actieveld op je bord. Als je een kaart speelt, dan betaal je de kosten die weergegeven zijn op de kaart, waarna je het in jouw tableau plaatst. Op de kaart staat waar die vis wel of niet mag leven, dus houd daar rekening mee.

Voor alle andere acties begin je bovenaan je bord, waarna de duiker steeds dieper gaat. Als je in een gebied met een vis komt, dan krijg je de bonus die hoort bij de actie. Dat kan een kaart zijn, of een ei. Het is ook mogelijk om eitjes uit te laten komen, of om visfiches (niet kaarten) te verplaatsen over je bord. Elke keer dat je duiker langs een viskaart met een activatiebonus zwemt, voer je uit wat er op de kaart staat.

Op je bord is al een vis geplaatst in elk van de drie actiegebieden. Hierdoor kun je vanaf het begin al elke actie uitvoeren. Maar het is wel slimmer om eerst wat kaarten te plaatsen, zodat je er meer uit haalt. Zeker als je een paar hebt met activatiebonussen. Daarmee kom je een stuk sneller op gang.

Viskaarten willen dat je handkaarten, eieren of visfiches aflegt. Sommigen willen zelfs een kleinere vis opeten. Dat doe je door het over die vis op je bord te plaatsen. Daarvoor moet de vis die je opeet wel kleiner zijn. Deze kosten nemen het volledig over van het voedsel in Wingspan. In Finspan eten vissen gewoon andere vissen. Het spel is dus wat meer gestroomlijnd.

Gewoon blijven zwemmen

Ei-fiches plaats je op je vissen. Elke viskaart kan een ei dragen en als een vis wordt opgegeten, dan plaats je dat ei gewoon weer op de nieuwe kaart. Zowel eieren als visfiches zijn aan het einde van een potje Finspan één punt waard, maar als een ei uitkomt, heb je weer ruimte voor een nieuw ei. Dat is toch fijn!

Dit is niet de enige reden om visjes te maken. Als je drie van die fiches bij elkaar krijgt, dan wissel je ze gelijk in voor een school. Die zijn zes punten waard, dus dat is toch even een lekkere verdubbeling! De visjes rondzwemmen en bij elkaar brengen vormt een leuke minigame die spelers een extra bezigheidje geeft. Bovendien kunnen die scholen bonuspunten opleveren aan het einde van een ronde. Elke ronde is er namelijk een bonusdoel dat wat punten oplevert. Hiervoor heb je de standaardzijde, die je gebruikt voor je eerste potje, of willekeurige fiches die het spel wat willekeuriger maken.

De doelen zijn simpel: je krijgt punten voor je eieren of voor elke complete rij aan viskaarten. Op het basisbord krijg je in de laatste ronde bonuspunten voor je scholen. Deze doelen geven je iets om tijdens een ronde op te focussen. Die extra punten zullen namelijk vaak net even het verschil maken in een spannend potje.

Welke versie je ook kiest, alle doelen worden aan het begin van het spel onthuld. Zo kun jij vooruit plannen en op het juiste moment omschakelen. De standaarddoelen worden voor je eerste potje aangeraden, omdat die een handige progressie belonen. In latere potjes is het eigenlijk wel altijd leuker om met de fiches te werken. Dan krijg je namelijk ook extra punten als jij het beter deed dan je tegenstanders. Er zijn negen tegels die elk ook een voor- en achterkant hebben. In totaal heb je dus achttien verschillende fiches die genoeg afwisseling bieden.

Siervissen voor een mooie oceaan

Er is duidelijk een hoop liefde gegoten in de prachtige tekeningen op de kaarten. Elke vis in Finspan is prachtig vormgegeven en ze zijn ook volledig anatomisch correct. Hierdoor is het spel een leuke plek om meer te leren over de verschillende vissen in de oceaan.

David Gordon en Michael O’Connell hebben daarom ook research gedaan naar de verschillende vissen in het spel en rekening gehouden met hun eigenschappen. Diepzeevissen zullen in Finspan ook onderaan je bord geplaatst moeten worden, terwijl jagers altijd een vis op moeten eten om geplaatst te worden. Ook heeft elke kaart een stukje tekst met interessante informatie.

Het is vooral leuk als je verschillende vissen herkent. Of dat nou komt omdat je een duiker bent, of omdat je net als ik te veel tijd hebt besteed aan het vangen van vissen in Animal Crossing: elke keer dat je er eentje herkent, brengt het weer even een glimlach op je gezicht. Bovendien zijn er een hoop verschillende vissen die er flink anders uit kunnen zien.

Het is daarom wel jammer dat de fiches zo simpel zijn. In Wingspan kregen we leuke eieren die je haast op wil eten, maar in Wingspan zijn die ingewisseld voor een kartonnetje. Die hadden op zijn minst ingewisseld kunnen zijn voor kralen, terwijl het opwaarderen van de visfiches naar hout ze ook meteen een stuk interessanter zou maken.

Vissen doe je alleen

In Finspan heb je weinig interactie met je medespelers. Je werkt gewoon aan je eigen tableau en kijkt alleen af en toe of jij misschien wat extra eieren moet leggen, zodat jij er meer hebt. Naast dat laat het bord van je tegenstander jou eigenlijk volledig koud. Daarom is het eigenlijk eerder zo dat er een aantal solo-potjes parallel lopen aan elkaar.

Voor sommige spelers is dit fijn. Die vinden het niet leuk als anderen roet in het eten gooien. Ze willen gewoon focussen op hun eigen ding en aan het einde vergelijken wie het beter heeft gedaan. Zeker als jij je naar voelt als je een stok in iemands spaken steekt. In dat geval is Finspan een veilig spel dat jij met plezier kan spelen. Soms krijg je zelfs een leuke bonus van je tegenstanders.

Maar ik hou er wel van als je gemeen kan zijn. Iemand punten ontnemen vind ik leuker dan zelf punten scoren. Daarom kijk ik graag naar de borden van mijn tegenstanders, op zoek naar manieren om hun zwaktes uit te buiten. Daar is in dit spel weinig ruimte voor. Er zijn eigenlijk alleen manieren om je tegenstanders iets te geven. Uitvogelen hoe ik ervoor zorg dat zij daar minder aan hebben, dat voelt toch anders. Dit effect wordt met meer spelers alleen maar groter. Dan ben je erg gauw het overzicht kwijt. Finspan werkt daarom het beste met twee of drie spelers.

Het helpt ook niet dat je kaarten enkel blind van de trekstapel raapt. In Wingspan liggen er steeds een paar open. Je kan dan iets kiezen wat je nodig hebt, maar je kan ook iets pakken omdat je weet dat een tegenstander die vogel hard nodig heeft. In Finspan werkt dit niet. Daarom raad ik aan om gewoon weer met drie open kaarten bij de trekstapel te spelen. Zo krijgen jouw acties meer intentie.

Finspan: het spelen waard?

Finspan is een gestroomlijnde versie van Wingspan, waarbij het voor spelers wat duidelijker is wat ze kunnen doen en hoe ze hun eigen beurten versterken. Dit stroomlijnen werkt goed, maar het gaat wel iets te ver in de vormgeving. De fiches voor vissen en eieren stellen een beetje teleur naast de prachtig geïllustreerde kaarten. Het spel is gemaakt voor mensen die het niet leuk vinden als ze elkaars bord kapotmaken. Leuk voor nieuwe spelers, maar misschien wat minder voor bordspelliefhebbers met meer ervaring.

Oordeel: 7,0